Internationale voedselproducent maakt route van cacaoketen transparant met Riviq

Het klinkt misschien als een eenvoudige vraag: weet jij waar je cacao vandaan komt? Maar voor een internationale organisatie die cacaobonen importeert, geleverd door tienduizenden boeren in West-Afrika en Zuid-Amerika, is dat allesbehalve vanzelfsprekend.

De vraag naar transparantie in de keten wordt steeds dwingender. Niet alleen door klanten, maar ook door wet- en regelgeving zoals de European Union Deforestation Regulation (EUDR).

Samen met Riviq ontwikkelde de organisatie een slimme oplossing waarmee ze per boer kan bepalen of diens bonen voldoen aan de EUDR en andere duurzaamheidseisen en -wensen. En dat binnen één tot twee dagen.

De organisatie koopt cacao in via coöperaties in verschillende werelddelen, verwerkt dit tot halffabricaten zoals cacaoboter en -poeder en levert aan internationale klanten. Al jaren zet het bedrijf stappen in verduurzaming.

Bijvoorbeeld met het trainen en ondersteunen van boeren over onder andere bodembeheer, onderhoud van bomen, het stimuleren van herbeplanting en het tegengaan van kinderarbeid.

“Tot nu toe gebeurde dat vooral vanuit de eigen ambitie”, zegt Bart Zoet, Business Intelligence Consultant bij Riviq. “Maar met de EUDR-wetgeving is dit onderwerp nog urgenter geworden.

Vanaf 1 januari 2026 moeten importeurs van onder andere cacao, soja, koffie, rubber en andere grondstoffen kunnen aantonen dat producten niet afkomstig zijn van recent ontboste gronden of natuurgebieden. Dat betekent dat we op perceelniveau moeten weten waar cacao vandaan komt en of het aan de EUDR-wetgeving voldoet.

Dit werd al wel gedaan, maar dit proces was ontzettend tijdrovend, foutgevoelig en data was vaak niet actueel. Daarom hebben we bij Riviq voorgesteld en geholpen om dit proces te automatiseren.”

Boeren en percelen in kaart brengen

De voedselproducent werkt samen met coöperaties. Een coöperatie heeft lokale buying stations waar boeren hun bonen kunnen verkopen. Daar worden de zakken gewogen, gelabeld en voorzien van informatie over herkomst en kwaliteit.

Deze data wordt vastgelegd in een digitaal registratiesysteem waarmee de organisatie precies kan vastleggen wie wat, waar en wanneer heeft geleverd. Ook zaken als het gebruik van meststoffen, deelname aan trainingen en signalen van kinderarbeid worden hierin vastgelegd. Zo houdt de organisatie grip op wat er in de eerste schakel van de keten gebeurt.

“Het begint allemaal met één cruciale vraag: waar liggen de percelen waar de bonen vandaan komen?”, zegt Bart. “Zonder die informatie kun je simpelweg niet aantonen dat je voldoet aan de EUDR.” Dat is makkelijker gezegd dan gedaan, legt hij uit.

In landen als Ivoorkust werken ze met verschillende coöperaties en duizenden kleinschalige boeren. Die bezitten ieder een minuscuul perceel, vaak verspreid over afgelegen gebieden, midden in het oerwoud. “Er bestaat daar geen centraal Kadaster waarin perceelgrenzen netjes staan geregistreerd”, zegt Bart. “Veldwerkers zijn soms lang onderweg om zo’n plantage überhaupt te kunnen ‘mappen’.”

Die data wordt vervolgens gekoppeld aan een GIS-systeem dat de percelen vergelijkt met satellietbeelden en externe kaartlagen. “Denk aan databronnen over ontbossing, waterlopen, stedelijke gebieden en beschermde natuur”, legt Bart uit. “We leggen daar de percelen overheen om te analyseren: is dit een risicogebied? Heeft er de afgelopen tijd ontbossing plaatsgevonden? Maar ook of er bijvoorbeeld overlap is tussen percelen van boeren.”

Automatische beoordeling per boer

Zodra de analyse in het GIS-systeem is uitgevoerd, worden de resultaten doorgestuurd naar het centrale data platform. Daar wordt beoordeeld of een boer voldoet aan de EUDR-richtlijnen. Als dat niet het geval is, wordt hij tijdelijk uitgesloten van levering.

Tegelijkertijd krijgen de coöperaties de mogelijkheid om de situatie ter plekke te controleren en de analyse fysiek te valideren. Soms leidt dat tot een aangepaste perceelkaart, waardoor een boer alsnog mag leveren; in andere gevallen blijft de uitsluiting van kracht.

“Daarmee voorkom je dat er cacao in de keten terechtkomt die niet voldoet aan de regelgeving”, zegt Bart. “Maar je geeft de boer daarmee ook de kans om iets aan de situatie te doen”, zegt Bart. “Bijvoorbeeld doordat de coöperatie, met hulp van lokale veldwerkers, het perceel opnieuw in kaart brengt.
Op basis daarvan kan het veldteam de boer begeleiden bij het nemen van de juiste maatregelen.”

Het data platform is breder dan alleen EUDR. Ook informatie over programma’s voor herbeplanting, women empowerment of kinderarbeid wordt meegenomen in de analyse. Die combinatie maakt het platform niet alleen geschikt voor wetgeving, maar ook voor certificering en duurzaamheidsrapportages.

Internationale samenwerking

Het was een internationaal project. Teams uit Nederland, West-Afrika en Brazilië werkten daarbij samen. De diversiteit aan databronnen en het feit dat er verschillende betrokken partijen zijn, maakten het extra uitdagend. “De oplossing is echt in stappen tot stand gekomen”, vertelt Bart. “We zijn begonnen met het mappen van percelen en het digitaliseren van de bonenstroom.

Daarna volgden de integratie met en de analyse in het GIS-systeem en de terugkoppeling naar het bronsysteem. Alles is nu zo ingericht dat we snel kunnen beoordelen of een boer mag leveren.”

Riviq speelde een belangrijke rol in het verbinden van de technische componenten én het versnellen van de implementatie. “Wij hielpen bij het ontwerp van het data platform, de integratie van GIS-analyse en de automatisering van de beslisregels.

Wat eerst handmatig en gefragmenteerd was, is nu geautomatiseerd, schaalbaar en reproduceerbaar.”

Weten waar je cacao vandaan komt

Dankzij de oplossing beschikt de organisatie nu over actuele en betrouwbare data die niet alleen voldoet aan wet- en regelgeving, maar ook bijdraagt aan bredere duurzaamheidsdoelen.

“De organisatie kan nu boeren uitsluiten als het moet, maar ook helpen als ze niet aan de eisen voldoen. Bijvoorbeeld door de uitkomsten van de analyse fysiek in het veld te valideren en eventueel opnieuw te mappen. Zo werk je aan verbetering in plaats van alleen controle.”

Volgens Bart helpt het systeem om sneller te schakelen, risico’s te vermijden en de impact van maatregelen beter te meten. “En uiteindelijk is dat waar het om draait: weten waar je cacao vandaan komt en of dat verantwoord gebeurt.”